Cara Dušana 58, TC Dušanov bazar, lokal 102, kula

Rečnik ekonomskih pojmova – O

Obavezna rezerva Instrument monetarne politike kojim centralna banka obavezuje banke da deo svojih likvidnih sredstava drže kod centralne banke.
Obračun Izvršavanje naloga za plaćanje i međubankarskih plaćanja.
Obračunski račun Račun banke, kao i računi drugih subjekata koji se vode u Narodnoj banci Srbije, preko koga se vrše plaćanja i obračanavaju međubankarska, odnosno međusobna plaćanja.
Obračun transakcija (DvP) Objedinjavanje saldiranja hartija od vrednosti sa saldiranjem novčanog toka omogućilo je da se ispuni osnovni princip na kome se zasnivaju moderne klirinško-depozitne organizacije, a to je istovremeno plaćanje i prenos vlasništva nad hartijama od vrednosti.
Obračun trgovanja hartijama od vrednosti Trgovanje na berzi, svojim nalozima, inicira vlasnik i budući vlasnik hartija od vrednosti (investitor). Proces obračuna završava se trećeg dana (T + 3) od dana trgovanja na berzi, kada su u pitanju obveznice, dok u slučaju blagajničkih zapisa dan obračuna je dan trgovanja (T + 0).
Obveznik uplate Domaće i strano pravno i fizičko lice koje za račun člana dobrovoljnog penzijskog fonda vrši plaćanje penzijskog doprinosa, a koje može biti poslodavac, treće lice ili član fonda, u skladu sa zakonom.
Obveznice Hartije od vrednosti instrumenata duga; odražavaju dužničko-poverilačke odnose. Obveznice vlasniku garantuju isplatu kamate i glavnice u unapred određenom periodu vremena. Prema prinosu koji donose, dele se na one sa fiksnom i sa varijabilnom kamatnom stopom.
Obveznice Republike Srbije izdate po osnovu stare devizne štednje U skladu sa Zakonom o regulisanju javnog duga SRJ po osnovu devizne štednje građana, celokupna stara devizna štednja obavezno se konvertuje u obveznice RS, sa rokovima dospeća do 2016. godine. Vlasnici obveznica RS imaju mogućnost da ih, pre roka dospeća, uz diskont, prodaju na Beogradskoj berzi. Visina diskonta se određuje za svaku godinu posebno i zavisi od roka dospeća i ponude i tražnje na berzi. Za dospeće u narednoj godini cena na Berzi se kreće oko 95% nominalne vrednosti. Postignute cene obveznica na Berzi objavljuju se na sajtovima Beogradske berze, Narodne banke Srbije i u dnevnoj štampi (npr. u Politici).
Odredišna banka Banka identifikovana u nalogu za plaćanje u kojoj se izvršava plaćanje korisniku – poveriocu – u transferu odobrenja, odnosno banka u kojoj je račun dužnika u transferu zaduženja i koja u transakciji plaćanja prima poslednji nalog za plaćanje. U transferu odobrenja odredišna banka je banka poverioca, a u transferu zaduženja banka dužnika.
Održivost spoljnog duga Sposobnost zemlje da servisira tekuća i buduća plaćanja bez olakšica, reprogramiranja ili docnje.
Odštetni zahtev Zahtev koji ugovarač osiguranja, osiguranik, korisnik osiguranja ili treće lice upućuje osiguravaču posle nastalog osiguranog slučaja radi ostvarenja prava na naknadu štete.
Off-site nadzor banaka Najvažniji cilj off-site nadzora banaka jeste da se sistemom ranog upozorenja otkriju finansijski problemi u banci. To se postiže analizom ključnih finansijskih pokazatelja i drugih podataka koje banka, kroz finansijske izveštaje, periodično dostavlja sektoru kontrole. Rano otkrivanje problema u banci kontrolorima omogućava da blagovremeno preduzmu mere kojima sprečavaju propast banke. Osnovne oblasti koje se analiziraju takvim nadzorom su – kvalitet aktive, likvidnost, profitabilnost, kapital i rezerve, osetljivost kamatnih stopa i rizici vanbilansne aktive. Off-site izveštaji i analize služe kao pomoć kontrolorima koji se pripremaju za on-site kontrolu tako što ukazuju na probleme u pojedinim oblastima poslovanja.
On-sitekontrola (neposredna kontrola) Vrši se neposredno u finansijskoj instituciji pregledom dokumentacije i uvidom u poslovne knjige, kao i neposrednim komuniciranjem sa ovlašćenim licima i zaposlenima radi pribavljanja dodatnih objašnjenja.
Opcija Pravo (ali ne i obaveza) da se iskoristi neka ponuda – da se u određenom periodu, i po utvrđenoj ceni, kupi ili proda određena aktiva (imovina). Kod opcije postoji mogućnost da se pravo koje se njome priznaje ne realizuje ako to ne odgovara vlasniku opcije. Prema roku važenja, one se dele na američke (realizacija je moguća u toku njihovog važenja) i evropske (moguće ih je realizovati samo određenog dana).
Operacije na otvorenom tržištu Indirektni tržišni instrument monetarne politike koji se sprovodi transakcijama kupovine i prodaje hartija od vrednosti od strane centralne banke radi regulisanja, tj. finog podešavanja likvidnosti bankarskog sistema. Osim na regulisanje nivoa likvidnosti bankarskog sistema, operacijama na otvorenom tržištu se utiče i na visinu i strukturu kamatnih stopa, kreditni potencijal banaka, njihovu kreditnu aktivnost i likvidnost, a samim tim i na ukupnu privrednu aktivnost.
Operacije na tržištu novca Transakcije na tržištu novca čiji je rok dospeća kraći od jedne godine. Na tom tržištu najčešće se obavljaju sledeći poslovi: a) transakcije sa žiralnim novcem, b) uzimanje, odnosno davanje kratkoročnih kredita, v) eskontni poslovi, g) lombardni poslovi i d) poslovi sa kratkoročnim hartijama od vrednosti.
Operativni rizik Operativni rizik odnosi se na mogućnost nastanka negativnih efekata na finansijski rezultat i kapital finansijske institucije koji su posledica propusta u radu zaposlenih, neodgovarajućih unutrašnjih procedura i procesa, neadekvatnog upravljanja informacionim i drugim sistemima, kao i nepredvidivih eksternih događaja.
Opšti racio likvidnosti Pokrivenost kratkoročnih obaveza obrtnim sredstvima, kao prvi indikator sigurnosti kojim su zaštićeni interesi kratkoročnih poverilaca.
Osigurani depozit Osigurani depozit je depozit fizičkog lica koji osigurava Agencija za osiguranje depozita, a koji ne obuhvata depozite: 1) fizičkog lica koje delatnost obavlja radi sticanja dobiti; 2) direktora, člana upravnog ili nadzornog odbora banke; 3) akcionara banke – fizičkog lica koje ima najmanje 5% akcija s pravom upravljanja i fizičkog lica koje je sa ovim akcionarom povezano imovinskim ili upravljačkim odnosima; 4) direktora, člana upravnog ili nadzornog odbora pravnog lica – akcionara banke koje ima najmanje 5% akcija sa pravom upravljanja i fizičkog lica koje je sa ovim licima povezano imovinskim ili upravljačkim odnosima; 5) članova porodice lica. Članovima porodice smatraju se supružnici, deca i ostali potomci, roditelji i ostali preci, pobočni srodnici do trećeg stepena srodstva, usvojenici, usvojilac, kao i lica koja nemaju potpunu poslovnu sposobnost, te su stavljena pod Starateljstvo lica iz podtač. 2), 3) i 4); 6) koji glase na šifru ili na donosioca; 7) nastale kao posledica pranja novca u smislu Zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca; 8 ) Lica koja su obavljala reviziju finansijskih izveštaja banke u stečaju, kao i reviziju finansijskih izveštaja lica koja su povezana imovinskim i upravljačkim odnosima sa bankom u stečaju.
Osigurani iznos Osigurani iznos je iznos osiguranog depozita do 3000 evra u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu koji važi na dan donošenja rešenja Narodne banke Srbije o oduzimanju dozvole za rad banci, po deponentu, utvrđen nakon prebijanja potraživanja između deponenta i banke.
Osigurani slučaj Nastanak okolnosti koje, na osnovu zakona ili ugovora o osiguranju, obavezuju osiguravača da osiguraniku nadoknadi štetu, odnosno isplati osiguranu sumu.
Osiguranje depozita građana Banke su u obavezi da depozite građana do iznosa od 5.000 dinara po pojedinom deponentu osiguraju kod Agencije za osiguranje depozita, sanaciju, stečaj i likvidaciju banaka ili kod druge osiguravajuće organizacije. Ako se nad bankom otvori postupak stečaja i likvidacije, Agencija ili druga osiguravajuća organizacija imaju obavezu da osigurane depozite isplate.
Osiguranja od autoodgovornosti Obaveznim osiguranjem od autoodgovornosti pokrivena je građansko-pravna odgovornost za štetu pričinjenu trećim licima upotrebom motornog vozila, odnosno bilo koju štetu koju prouzrokuje vozač motornog vozila koje je osigurano od autoodgovornosti nadoknadiće društvo za osiguranje kod koga je to vozilo osigurano.
Osnivački kapital Osnivači banke obezbeđuju sredstva za osnivački kapital banke, koja mogu biti u novčanom i nenovčanom obliku (stvari i prava koja su u funkciji poslovanja banke). Novčani deo osnivačkog kapitala banke ne može biti manji od 10.000.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, prema zvaničnom srednjem kursu na dan uplate. Osnivači banke ne mogu povlačiti sredstva uložena u osnivački kapital banke.
Osnivanje banaka Banka se osniva kao akcionarsko društvo osnivačkim aktom i obezbeđenjem sredstava za osnivački kapital banke. Banku mogu osnovati domaća ili strana pravna i fizička lica. Osnivači banke podnose Narodnoj banci Srbije zahtev za preliminarno odobrenje za osnivanje banke uz dokumentaciju propisanu Zakonom o bankama. Nakon dobijanja preliminarnog odobrenja, a pre upisa banke u registar privrednih subjekata osnivači banke mogu, u ime banke u osnivanju, obavljati samo poslove koji se odnose na ispunjenje uslova neophodnih za dobijanje dozvole za rad. Dozvolu za rad banke Narodna banka Srbije daje posle davanja preliminarnog odobrenja i podnošenja zahteva za davanje ove dozvole kao i dokumentacije propisane Zakonom o bankama.
Osnovne funkcije centralne banke Najznačajnije funkcije centralne banke su vođenje monetarne politike, odnosno kontrola ponude novca, s ciljem da se osigura niska stopa inflacije bez kreiranja visoke stope nezaposlenosti, kao i osiguranje normalnog funkcionisanaj bankarskog i finansijskog sistema.
Osnovni monetarni agregati U osnovne monetarne agregate spadaju novčana masa i primarni novac (prema užoj i široj definiciji).
Osnovni principi za sistemski važne platne sisteme Osnovni principi za sistemski važne platne sisteme, definisani 2001. godine od strane centralnih banaka zemalja grupe G 10 – deset principa koji pokrivaju svih pet osnovnih rizika, upravljanje i efikasnost sistema: dobra pravna osnova, pravila i procedure, menadžment kreditnog i likvidnosnog rizika, trenutno konačno poravnanje, dnevno okončanje poravnanja u sistemu na bazi multilateralnog netinga, sigurna sredstva za poravnanje, bezbednost i operativna pouzdanost, praktičnost i efikasnost metoda plaćanja, objektivni i javni kriterijumi za priključenje sistemu i efikasno, merljivo, transaparentno upravljanje sistemom.
Otpis spoljnog duga Oprost potraživanja od strane inokreditora.
Otpis sumnjivih potraživanja Otpis potraživanja koja su u kategoriji nenaplativih ili čija je naplativost sumnjiva.
Otvorena duga pozicija Ako je vrednost potraživanja banke u određenoj stranoj valuti veća od vrednosti njenih obaveza u istoj valuti.
Otvorena kratka pozicija Ako je vrednost potraživanja banke u određenoj stranoj valuti manja od vrednosti njenih obaveza u istoj valuti.
Ovlašćeni menjač Privredni subjekt (pravno lice ili preduzetnik) koji ima ovlašćenje Narodne banke Srbije za obavljanje menjačkih poslova i te poslove obavlja u svoje ime a za račun banke, odnosno NBS, kao i banka koja je s NBS zaključila ugovor o obavljanju menjačkih poslova u svoje ime a za račun NBS.
Ovlašćenje za obavljanje poslova sa inostranstvom Poslove sa inostranstvom banka može da obavlja samo ako dobije posebno ovlašćenje Narodne banke Srbije.

Leave a comment

fifteen − 6 =